دوران بالا رفتن از پلههای پشتبام در سرمای زمستان یا گرمای تابستان برای تنظیم دستی دیش تمام شده است. اگر هنوز برای دیدن چند جهت مختلف (مثل هاتبرد و یاهست) از چند دیش زشت و جاگیر استفاده میکنید، تکنولوژی «دیش گردان» برای نجات شما آمده است.
در این مقاله تخصصی از نصاب ماهواره، نه تنها به شما میگوییم دیش گردان چیست، بلکه به ۱۹ سوال حیاتی که قبل از خرید باید بدانید، شفاف و بیپرده پاسخ میدهیم.
دیش گردان (Motorized Dish) چیست و چگونه کار میکند؟
دیش گردان یک سیستم هوشمند دریافت سیگنال است که از دو بخش اصلی تشکیل شده: ۱. موتور الکتریکی و ۲. دیش آفست (Offset). این موتور دستورات را مستقیماً از رسیور شما میگیرد و دیش را روی مدار دقیق ماهوارهها میچرخاند.
یعنی وقتی شما کانال را عوض میکنید، دیش به صورت خودکار حرکت کرده و روی جهت جدید قفل میشود. (به همین سادگی!).
اما این که بهترین موتور دیش گردان در ایران کدام است باید مقاله ای که مفصل در باره آن توضیح داده ایم را بخوانید.
سوالات متداول و فنی (پاسخهای کارشناسی)
در ادامه به بررسی سوالاتی میپردازیم که معمولاً نصابها وقت توضیح دادنشان را ندارند، اما دانستن آنها پول شما را نجات میدهد.
۱. آیا موتور گردان روی دیشهای معمولی (ایرانی) نصب میشود؟
خیر، به هیچ وجه! دیشهای معمولی (که به Prime Focus معروفند) سنگین هستند و مرکز ثقل آنها برای موتور طراحی نشده است. نصب موتور روی این دیشها باعث شکستن شفت موتور در کمتر از ۳ ماه میشود. شما حتماً به یک دیش آفست (خارجی) سبک و استاندارد نیاز دارید.
۲. تفاوت دیش آفست با دیش معمولی چیست؟
دیش آفست بیضی شکل است (نه گرد) و کانون آن پایینتر از مرکز قرار دارد. این طراحی باعث میشود برف و باران روی آن نماند و مهمتر از همه، زاویه نصب آن عمودیتر است که باعث دفع فشار باد میشود. همچنین سطح آن با رنگ کورهای پوشانده شده و زنگ نمیزند.
۳. عمر مفید یک موتور دیش گردان چقدر است؟
اگر از برندهای معتبر و اصلی (مثل پرمیوم یا مدیا استار) استفاده کنید و نصب آن تراز باشد، این موتورها بین ۷ تا ۱۲ سال بدون هیچ مشکلی کار میکنند.
۴. آیا دیش گردان در باد و طوفان خراب میشود؟
موتورهای جدید که دارای «گیربکس فلزی» هستند، مقاومت بسیار بالایی در برابر باد دارند. اگر پیچهای دیش محکم باشد، باد نمیتواند تنظیم آن را بهم بزند. اما در طوفانهای خیلی شدید (بالای ۸۰ کیلومتر)، پیشنهاد میشود دیش را روی نقطه صفر (وسط) پارک کنید.
۵. بهترین سایز دیش برای موتور چقدر است؟
برای ۹۰٪ شهرهای ایران، دیش سایز ۹۰ استانداردترین گزینه است. این سایز هم تمام فرکانسها را میگیرد و هم فشار کمی به موتور میآورد. استفاده از دیش ۱۱۰ یا ۱۲۰ فقط در صورتی توصیه میشود که بخواهید جهتهای خیلی ضعیف (بیم اروپایی) را بگیرید.
۶. آیا سرعت تعویض کانال در دیش گردان کند است؟
بستگی دارد. اگر کانالها در یک ماهواره باشند (مثلاً همه در یاهست)، سرعت تعویض آنی است. اما اگر از یاهست به هاتبرد بروید، حدود ۳ تا ۵ ثانیه طول میکشد تا موتور بچرخد. موتورهای Turbo این زمان را نصف میکنند.
۷. آیا صدای موتور تا داخل خانه میآید؟
خیر. موتورهای نسل جدید (تولید ۲۰۲۳ به بعد) بسیار کمصدا (Silent) هستند و حتی اگر پنجره باز باشد، صدای چرخش آنها به سختی شنیده میشود.
۸. آیا نیاز به سیمکشی جداگانه برای برق موتور است؟
خیر، این یکی از مزایای بزرگ دیش گردان است. موتور برق مورد نیاز خود را از طریق همان کابل آنتن (کواکسیال) از رسیور دریافت میکند و نیازی به آداپتور یا سیم برق جداگانه در پشتبام نیست.
۹. سیستم USALS چیست و چه مزیتی دارد؟
سیستم USALS (یوزالز) هوش مصنوعی موتور است. شما فقط طول و عرض جغرافیایی شهرتان را در رسیور وارد میکنید و رسیور به صورت ریاضی جای تمام ماهوارهها را پیدا میکند. با این سیستم، نصب بسیار دقیقتر و راحتتر از روشهای قدیمی (DiSEqC 1.2) است.
۱۰. آیا دیش گردان پارازیت را میگیرد؟
خودِ موتور ضد پارازیت نیست، اما دیشهای آفست به دلیل زاویه دید سربالا (که سرِ دیش پایین نیست)، نویزهای زمینی و پارازیتهای افقی را بسیار کمتر از دیشهای گود معمولی جذب میکنند. پس بله، تصویر پایدارتر است.
۱۱. تفاوت موتور سرعتی و قدرتی چیست؟
موتورهای سرعتی (High Speed) چرخش سریعتری دارند اما قدرت کمتری دارند (مناسب دیش ۹۰). موتورهای قدرتی (Heavy Duty) کمی کندتر هستند اما گیربکس بزرگتری دارند و برای دیشهای سنگین یا مناطق بادخیز عالی هستند.
۱۲. آیا برای دیش گردان باید رسیور خاصی داشته باشم؟
خیر، تقریباً ۹۹٪ رسیورهای HD و 4K موجود در بازار ایران (حتی مدلهای ۱۰ سال پیش) از قابلیت USALS و موتور پشتیبانی میکنند.
۱۳. چراغهای زیر موتور چه معنی دارند؟
معمولاً دو چراغ سبز و نارنجی وجود دارد. چراغ سبز ثابت یعنی موتور برق دارد و سالم است. چراغ نارنجی یا چشمکزن سریع معمولاً نشانه اتصالی در کابل، خرابی الانبی یا نرسیدن ولتاژ کافی است.
۱۴. آیا دیش گردان نیاز به روغنکاری و سرویس دارد؟
خیر! موتورهای استاندارد پلمپ کارخانه هستند و داخل آنها از گریس نسوز استفاده شده است. باز کردن موتور توسط افراد غیرمتخصص باعث ورود گرد و خاک و خرابی چرخدندهها میشود.
۱۵. بهترین برند دیش آفست و موتور در بازار چیست؟
در حال حاضر برندهای پرمیوم (Premium) و مدیا استار (MediaStar) و ایکس کروزر بهترین کیفیت ساخت را در بازار ایران دارند. (مراقب برندهای متفرقه چینی باشید).
۱۶. آیا در مناطق شرجی (شمال/جنوب) دیش زنگ میزند؟
دیشهای آفست خارجی دارای ورق گالوانیزه و رنگ کورهای الکترواستاتیک هستند که مقاومت فوقالعادهای در برابر رطوبت دارند و مثل دیشهای ایرانی زنگ نمیزنند.
۱۷. اگر موتور قفل کرد (هنگ کرد) چه کنیم؟
گاهی اوقات به دلیل نوسان برق موتور گیج میشود. در زیر موتور دو دکمه کوچک وجود دارد. با نگه داشتن هر دو دکمه به مدت ۱۰ ثانیه، موتور ریست (Reset) میشود. همچنین گزینه “Go to Reference” در منوی رسیور، موتور را به نقطه صفر برمیگرداند.
۱۸. هزینه نصب دیش گردان چقدر است؟
نصب دیش گردان کاری کاملاً تخصصی است و نیاز به تراز دقیق پایه دارد. دستمزد نصاب برای موتور معمولاً ۲ تا ۳ برابر نصب دیش معمولی است، اما چون یکبار برای همیشه انجام میشود و نیاز به تنظیم مجدد ندارد، کاملاً بهصرفه است.
۱۹. چرخدنده فلزی بهتر است یا پلاستیکی؟
قطعاً فلزی. چرخدندههای پلاستیکی (تفلونی) صدای کمتری دارند اما به مرور زمان در اثر گرما و سرما ترد میشوند و دندانههایشان خرد میشود. موتورهای گیربکس فلزی عمری ابدی دارند.
تصمیم به خرید گرفتید؟
حالا که با جزئیات فنی آشنا شدید، پیشنهاد میکنیم مدلهای اصلی و دارای گارانتی را بررسی کنید.